سمت - ارتفاع يکي از ساده ترين و در عين حال کاربردي ترين مختصاتي است

که براي مشخص کردن محل اجرام بر روي کره آسمان استفاده ميشود که شامل دو محور عمود بر هم به نامهاي سمت و ارتفاع است .

سمت : فرض کنيد در منطقه وسيعي با افق کاملآ باز ايستاده ايد . در چنين حالتي خود را در مرکز دايره اي تصور ميکنيد که دور تا دور افق را فرا گرفته است .

در چنين حالتي دايره افق را به 360 قسمت مساوي ( درجه ) تقسيم ميکنيم و مبدآ تقسيم بندي را جهت شمال ( سمت 0 درجه ) قرار ميدهيم و در جهت عقربه هاي ساعت به مقدار سمت مي افزاييم .

به اين ترتيب اگر درست به سمت شرق بايستيم ، در واقع سمت ما 90 درجه خواهد بود . به همين ترتيب سمت جنوب 180 درجه و غرب 270 درجه خواهد بود .

ارتفاع : ارتفاع اجرام در آسمان به سادگي مشخص ميشود . کافي است جسم مورد نظر را با دست به خودتان نشان بدهيد ! در اين حالت زاويه اي که دستتان با خط افق ( نه با بدنتان ) ميسازد ، زاويه ارتفاع نام دارد .

بدين ترتيب اگر ستاره اي در حال طلوع يا غروب باشد ارتفاعش نزديک صفر و اگر در بالاي سر ( سمت الرآس ) باشد ارتفاع آن 90 درجه خواهد بود .

بدين ترتيب با استفاده از مختصات سمت- ارتفاع ميتوانيم محل اجرامي را در هنگام رصد ، ثبت کنيم .

البته دقت کنيد که به دليل چرخش زمين محل اجرام در آسمان تغيير ميکند . بنابر اين سمت و ارتفاع به پارامتر زمان وابسته است .